miércoles, 29 de abril de 2026

Cuando pase el ruido

Cuando pase el ruido de estos últimos días, porque pasará, será el momento de empezar a entender de verdad lo que ha ocurrido en el Ayuntamiento de Lugo. Hasta entonces, la escena política se mueve entre declaraciones cruzadas, juicios apresurados y una cierta tendencia a convertir lo complejo en algo aparentemente sencillo.

La moción de censura que se debatirá el próximo 7 de mayo invita precisamente a eso: a tomar partido antes de pensar, a elegir bando antes de analizar. Pero quizá convenga hacer lo contrario.

Como exalcalde, no me corresponde decir qué debería ocurrir en ese pleno. Sí me parece legítimo, en cambio, observar cómo se está construyendo el relato en torno a un instrumento que forma parte, nos guste más o menos, de las reglas del juego democrático.

Porque la moción de censura no es una anomalía democrática, como algunos pretenden hacer creer: es un mecanismo previsto para articular mayorías alternativas. Y lo curioso es que su legitimidad suele ser variable. Cuando la impulsan unos, es poco menos que un fraude moral; cuando la utilizan otros, se presenta como una expresión impecable de la democracia parlamentaria. Ocurrió, sin ir más lejos, con la moción que llevó a Pedro Sánchez a la presidencia del Gobierno en 2018, celebrada entonces como un ejercicio de responsabilidad institucional.

Esa doble vara de medir empobrece el debate e incrementa la crispación social. No todo vale en política, pero tampoco todo se invalida por el mero hecho de no gustar. La cuestión de fondo no debería ser tanto el instrumento como el uso que se haga de él y, sobre todo, lo que venga después.

Porque, más allá del ruido, y hay mucho, lo verdaderamente relevante empezará el día siguiente. Si la moción prospera, se abrirá una etapa breve pero decisiva. Un año pasa rápido en términos políticos, pero es tiempo suficiente para marcar un rumbo, para demostrar capacidad de gestión o para confirmar temores.

En ese contexto, tampoco es irrelevante quién asume la responsabilidad de liderar esa nueva etapa. Gobernar una ciudad como Lugo exige algo más que sumar votos: requiere dirección, criterio y capacidad de gestión. Son cualidades que, en los últimos tiempos, muchos ciudadanos echaban en falta en el actual equipo de gobierno. Y son también las que ahora deberán ponerse a prueba en quienes aspiran a abrir un tiempo distinto. No se trata de expectativas abstractas, sino de algo muy concreto: demostrar, desde el primer día, que hay proyecto, pulso y capacidad para tomar decisiones. En el presente caso hay trayectorias que permiten albergar esa expectativa razonable.

Y ahí es donde, a mi juicio, reside la clave. No en los discursos de estos días, inevitablemente cargados de tensión e interés partidista, sino en la evaluación que harán los ciudadanos cuando vuelvan a ser llamados a las urnas. Serán ellos quienes otorguen o nieguen legitimidad plena a lo ocurrido, no en función de cómo se accedió al gobierno, sino de cómo se ejerció.

Conviene no olvidarlo: en democracia, el veredicto siempre es provisional hasta que hablan los ciudadanos.

Mientras tanto, asistimos a una escena conocida. Quienes se ven desplazados del poder elevan el tono y cuestionan la legitimidad del proceso; quienes aspiran a ocuparlo apelan a la legalidad y a la necesidad de cambio. Nada nuevo bajo el sol. Forma parte de la lógica política.

Lo que sí sería nuevo y deseable es que, una vez pasado este episodio, el foco se desplazase de la confrontación a los resultados. Que el debate deje de girar en torno a cómo se llegó y empiece a centrarse en para qué se gobierna.

Porque, al final, cuando pase el ruido, lo que está en juego no es solo un cambio de alcaldía, sino algo más sencillo y más importante: que los lucenses puedan sentirse cada vez más orgullosos de su ciudad en función de cómo se la gobierne.

Cando pase o ruído

Cando pase o ruído destes últimos días, porque pasará, será o momento de empezar a entender de verdade o que ocorreu no Concello de Lugo. Ata entón, a escena política móvese entre declaracións cruzadas, xuízos apresurados e unha certa tendencia a converter o complexo en algo aparentemente sinxelo.

A moción de censura que se debaterá o próximo 7 de maio invita precisamente a iso: a tomar partido antes de pensar, a elixir bando antes de analizar. Pero quizá conveña facer o contrario.

Como exalcalde, non me corresponde dicir que debería ocorrer nese pleno. Si me parece lexítimo, en cambio, observar como se está construíndo o relato ao redor dun instrumento que forma parte, gústenos máis ou menos, das regras do xogo democrático.

Porque a moción de censura non é unha anomalía democrática, como algúns pretenden facer crer: é un mecanismo previsto para articular maiorías alternativas. E o curioso é que a súa lexitimidade adoita ser variable. Cando a impulsan uns, é pouco menos que unha fraude moral; cando a utilizan outros, preséntase como unha expresión impecable da democracia parlamentaria. Ocorreu, sen ir máis lonxe, coa moción que levou a Pedro Sánchez á presidencia do Gobierno en 2018, celebrada entón como un exercicio de responsabilidade institucional.

Esa dobre vara de medir empobrece o debate e incrementa a crispación social. Non todo vale en política, pero tampouco todo se invalida polo mero feito de non gustar. A cuestión de fondo non debería ser tanto o instrumento como o uso que se faga del e, sobre todo, o que vinga despois.

Porque, máis aló do ruído, e hai moito, o verdadeiramente relevante empezará o día seguinte. Se a moción prospera, abrirase unha etapa breve pero decisiva. Un ano pasa rápido en termos políticos, pero é tempo suficiente para marcar un rumbo, para demostrar capacidade de xestión ou para confirmar temores.

Nese contexto, tampouco é irrelevante quen asume a responsabilidade de liderar esa nova etapa. Gobernar unha cidade como Lugo esixe algo máis que sumar votos: require dirección, criterio e capacidade de xestión. Son calidades que, nos últimos tempos, moitos cidadáns botaban en falta no actual equipo de goberno. E son tamén as que agora deberán poñerse a proba en quen aspira a abrir un tempo distinto. Non se trata de expectativas abstractas, senón de algo moi concreto: demostrar, desde o primeiro día, que hai proxecto, pulso e capacidade para tomar decisións. No presente caso hai traxectorias que permiten albergar esa expectativa razoable.

E aí é onde, ao meu xuízo, reside a clave. Non nos discursos destes días, inevitablemente cargados de tensión e interese partidista, senón na avaliación que farán os cidadáns cando volvan ser chamados ás urnas. Serán eles quen outorgue ou neguen lexitimidade plena ao ocorrido, non en función de como se accedeu ao goberno, senón de como se exerceu.

Convén non esquecelo: en democracia, o veredicto sempre é provisional ata que falan os cidadáns.

Mentres tanto, asistimos a unha escena coñecida. Quen se ve desprazados do poder elevan o ton e cuestionan a lexitimidade do proceso; quen aspira a ocupalo apelan á legalidade e á necesidade de cambio. Nada novo baixo o sol. Forma parte da lóxica política.

O que si sería novo e desexable é que, unha vez pasado este episodio, o foco desprazásese da confrontación aos resultados. Que o debate deixe de virar ao redor de como se chegou e empezo a centrarse en para que gobérnase.

Porque, ao final, cando pase o ruído, o que está en xogo non é só un cambio de alcaldía, senón algo máis sinxelo e máis importante: que os lucenses poidan sentirse cada vez máis orgullosos da súa cidade en función de como lla goberne.